Saldanha is ’n kusdorp, kommersiële hawe en nywerheidsentrum binne die Saldanhabaai Plaaslike Munisipaliteit en die Weskus Distriksmunisipaliteit van die Wes-Kaap. Dit lê aan die noordelike oewer van Saldanhabaai, ongeveer 140 kilometer noord van Kaapstad, met Vredenburg, Jacobsbaai en Langebaan naby. Die R399 verbind die dorp met Vredenburg en die R27-Weskuspad, terwyl plaaslike roetes toegang tot die hawe, vlootgeriewe en nywerheidsgebiede bied. Beskutte blou water, granietheuwels, strande, werkende hawegebiede en lae strandveldplantegroei skep ’n landskap waar maritieme nywerhede en kusnatuurskoon langs mekaar bestaan.
Die baai se huidige naam het ’n ongewone geskiedenis. Die Portugese bevelvoerder António de Saldanha het Tafelbaai in 1503 binnegevaar, waarna die ankerplek as Agoada de Saldanha, oftewel Saldanha se waterhaalplek, bekend geword het. In 1601 het die Nederlandse seevaarder Joris van Spilbergen die naam Saldanha na die groot natuurlike baai verder noord verskuif en die ankerplek langs Tafelberg die naam Tafelbaai gegee. Die moderne dorp het geleidelik rondom visvang, seehandel en hawebedrywighede ontwikkel en nie uit een formeel aangetekende stigtingsgebeurtenis nie.
Lank voordat Europese skepe die kus bereik het, het Khoekhoe-veeboergemeenskappe seisoenaal met hul vee tussen Saldanhabaai, die Swartland en Tafelbaai beweeg, terwyl San-jagter-versamelaars die gebied se plante, wild en seehulpbronne benut het. Die beskutte baai het vis, skulpvis, vars water, weiding en veilige kusstilhouplekke gebied. Europese handelsreise, koloniale grondtoekennings en boerdery het inheemse toegang tot hierdie hulpbronne geleidelik beperk, en konflik het gedurende die sewentiende eeu tussen Khoekhoe-gemeenskappe en Nederlandse setlaars in die Saldanhabaai- en Bolandstreke plaasgevind.
Saldanhabaai se beskutte ankerplek het gedurende die Tweede Wêreldoorlog strategies belangrik geword toe dit as ’n versamelpunt vir konvooie en ’n maritieme verdedigingsgebied gedien het. ’n Vlootopleidingsinstelling is in 1948 op die huidige SAS Saldanha-terrein geopen, en die dorp huisves steeds ’n Suid-Afrikaanse Vlootopleidingsbasis en die Suid-Afrikaanse Militêre Akademie. Plaaslike historiese kenmerke sluit oorblyfsels van oorlogstydse waarnemings- en verdedigingswerke, tradisionele vissershuisies rondom Hoedjieskop, maritieme artefakte langs Hoofweg en terreine wat met die hawe se visser- en vlootgeskiedenis verband hou in.
Die dorp se ekonomie word deur die Saldanhahawe, visvang, akwakultuur, mariene ingenieurswerk, logistiek, mineraaluitvoer, oliehantering, toerisme en ondersteunende dienste oorheers. Die diepwaterhawe is per spoor met binnelandse myngebiede verbind en bevat doelgeboude fasiliteite vir die uitvoer van ystererts, asook ruolie- en veeldoelige terminale. Vissersvaartuie, mossel- en oesterboerdery, seekosverwerking en bootdienste bly belangrik vir die groter baai se ekonomie. Saldanha bied ook supermarkte, skole, gesondheidsorg, bankdienste en munisipale geriewe, terwyl die nabygeleë Vredenburg as die groter streekhandelsentrum dien.
Gewilde aktiwiteite sluit seilvaart, kajakvaart, wettige hengel, seisoenale walviskyk, kusfotografie en wandelings by geskikte openbare kusgebiede in. Hoedjieskoppie bied verhoogde uitsigte oor die dorp en hawe, terwyl die Adam en Eva-rotsformasies bekende natuurlike landmerke bokant die baai is. Die SAS Saldanha Provinsiale Natuurreservaat beskerm ongeveer 876 hektaar kusplantegroei en is vir lenteblomme en staproetes bekend, maar toegang kan beheer word omdat dit aan militêre grond grens. Besoekers moet toegangsreëlings bevestig, hawe- en vlootbeperkings gehoorsaam en ongemagtigde toegang tot werkende waterfrontgebiede vermy.
Geverifieerde verblyf sluit Blue Bay Lodge in Blouwaterbaai in, wat hotelkamers, suites en toegeruste selfsorgkothuise langs die strand bied. Saldanha Bay Hotel verskaf waterfrontverblyf naby die dorpsentrum, terwyl Hoedjiesbaai Hotel 32 en suite-kamers en verhoogde uitsigte oor die baai het. Verdere gastehuise, woonstelle en private selfsorghuise is in Saldanha en omliggende kusbuurte beskikbaar. Gaste behoort parkering, maaltye, toeganklikheid, rugsteunkrag, inkloktye en kansellasievoorwaardes direk voor bespreking te bevestig.
Blue Bay Lodge se Bay Club & Social bied etes en uitsigte oor die water, terwyl Hoedjiesbaai Hotel ’n seekosrestaurant op die boonste verdieping met uitsigte oor die baai het. Verdere koffiewinkels, wegneemete-ondernemings en seekosplekke is rondom die dorp en waterfront bedrywig, hoewel huidige handelsure voor vertrek nagegaan behoort te word. Nabygeleë besienswaardighede sluit Jacobsbaai, Langebaan-strandmeer, Weskus Nasionale Park, die Weskus Fossielpark, Paternoster en Kaap Columbine Natuurreservaat in. Somers is warm, droog en dikwels winderig, terwyl winters koel en natter is; sterk wind, rowwe see en nywerheidsverkeer kan soms bootvaart, hawebedrywighede en padtoestande beïnvloed.