Oudtshoorn is die vernaamste dorp en administratiewe sentrum van die Groter Oudtshoorn Plaaslike Munisipaliteit binne die Tuinroete Distriksmunisipaliteit van die Wes-Kaap. Dit lê in die Klein-Karoo tussen die Swartberge in die noorde en die Outeniekwaberge in die suide, ongeveer 55 kilometer per pad vanaf George. Die N12 verbind Oudtshoorn met George en De Rust, die R62 lei weswaarts na Calitzdorp en Ladismith, en die R328 loop deur die Kangovallei na die Kangogrotte en Swartbergpas. Die halfdroë landskap kombineer besproeide landbougrond, riviervalleie, droë Karoo-plantegroei en dramatiese bergtonele.
Die moderne dorp het in 1847 ontstaan toe die boer C. P. Rademeyer ’n deel van die plaas Hartebeesfontein vir ’n nuwe nedersetting beskikbaar gestel het. ’n Landmeter het 476 erwe met toegang tot leivoorwater uitgelê, en teen 1855 het die groeiende gemeenskap ongeveer 70 huise, ’n permanente magistraat en sowat 500 inwoners gehad. Die nedersetting is na baron Pieter van Rheede van Oudtshoorn vernoem, wat as goewerneur van die Kaap aangestel is maar voor sy ampsaanvaarding oorlede is. Oudtshoorn het op 26 Augustus 1863 amptelik ’n selfregerende dorp geword toe die eerste dorpsraad aangestel is.
Menslike bewoning van die groter Kangovallei strek tienduisende jare terug. Argeologiese bewyse by die Kangogrotte sluit antieke vuurherde en klipwerktuie in, terwyl San- en Khoekhoegemeenskappe die grotingang lank voor koloniale vestiging as skuilplek gebruik het. Rotstekeninge het vroeër diere en aspekte van die lewe in die landskap uitgebeeld. Europese landbou-uitbreiding het die valleie later in plase verdeel en inheemse toegang tot weiding, water en bergroetes verander. Besproeiing uit die Grobbelaars- en Olifantsrivierstelsels het daarna die uitbreiding van gewasse en veeboerdery in die andersins droë Klein-Karoo moontlik gemaak.
Oudtshoorn se grootste tydperk van welvaart het uit volstruisboerdery voortgespruit. Europese aanvraag na dekoratiewe vere het ’n eerste groot oplewing gedurende die laat negentiende eeu en ’n tweede oplewing voor die Eerste Wêreldoorlog veroorsaak. Ryk verehandelaars en boere het sierlike sandsteenwonings gebou wat as “volstruispaleise” bekend geraak het, terwyl die bedryf handelaars en immigrante gelok het, waaronder ’n groot Joodse gemeenskap wat aan Oudtshoorn die bynaam “Klein Jerusalem” besorg het. Ineenstortings in die veremark het ernstige ekonomiese swaarkry veroorsaak, maar volstruisboerdery het oorleef en lewer vandag vleis, leer, eiers, vere en toerisme-ervarings.
Die dorp beskik oor ’n uitgebreide argitektoniese en kulturele erfenis. Die CP Nel Museum is in indrukwekkende sandsteengeboue gevestig en bevat uitstallings oor die volstruisbedryf, dorpsgeskiedenis en Joodse gemeenskap, waaronder ’n werkende sinagoge. Arbeidsgenot bewaar die woning van die Afrikaanse skrywer en politieke figuur C. J. Langenhoven, terwyl die Le Roux Dorpshuis die leefwyse van ’n welgestelde boerefamilie uit die vroeë twintigste eeu uitbeeld. Ander landmerke sluit die Nederduitse Gereformeerde Kerk, die historiese hangbrug oor die Grobbelaarsrivier en oorblywende volstruispaleise in. Oudtshoorn bied ook jaarliks die Klein Karoo Nasionale Kunstefees aan, met die volgende hooffees wat vir 23 tot 27 Maart 2027 geskeduleer is.
Die Kangogrotte, ongeveer 30 kilometer noord van die dorp, vorm Afrika se grootste skougrotstelsel en bied gewoonlik standaard- en meer fisiek veeleisende begeleide toere deur ’n gedeelte van Kango 1. Die amptelike Kangogrotte-webwerf meld egter tans ’n tydelike sluiting omdat rotsstortings toegangspaaie beïnvloed het, en besoekers moet die heropening bevestig voordat hulle vertrek. Ander aktiwiteite sluit begeleide volstruisplaaservarings, wildsentrums, meerkatuitstappies, fietsry, bergritte en besoeke aan Swartberg- en Gamkabergnatuurreservate in. CapeNature se toegangsbeperkings kan ná brande, oorstromings of instandhouding verander, en reservaat-, roete- en pastoestande behoort altyd nagegaan te word.
Oudtshoorn het een van die Klein-Karoo se grootste verblyfkeuses, van historiese hotelle en sentrale gastehuise tot plaasverblyf, selfsorgkothuise, kampeergeriewe, wildlodges en luukse landgoedere. Geverifieerde keuses sluit Queen’s Hotel by BON Hotels, Rosenhof Country House, Sonas Boutique Hotel, Buffelsdrift Game Lodge, Surval Boutique Olive Estate, De Zeekoe Guest Farm, La Plume Guest House en Kleinplaas Holiday Resort in. Reisigers behoort die presiese ligging te vergelyk omdat sommige eiendomme wat onder Oudtshoorn bemark word, ver buite die dorp in die Kangovallei of omliggende landboudistrik geleë is. Toeganklikheid, maaltye, vervoer, swembadveiligheid, kragreëlings en kansellasievoorwaardes moet voor bespreking bevestig word.
Eetplekke wissel van koffiewinkels en gesinsrestaurante tot plaaskombuise en elegante landgoedrestaurante. Huidige toerismelyste sluit Beans About Coffee, Su Casa by Surval, De Windpomp by De Zeekoe, Old Mill Restaurant, Kobus se Gat en restaurante by Buffelsdrift en Wilgewandel in. Streekspyskaarte bevat dikwels lamsvleis, plaaslik verboude produkte, olywe, kase en wettig verkrygde volstruisprodukte. Nabygeleë uitstappies sluit die Kangovallei, Swartbergpas, De Rust, Meiringspoort, Calitzdorp, Gamkaberg en die Outeniekwapas na George in. Somers is warm en droog, terwyl winternagte baie koud kan wees en sneeu soms op die omliggende berge voorkom; feesperiodes en skoolvakansies vereis vroeë besprekings.