De Kelders is ’n kuswoongebied wat deel vorm van Groter Gansbaai binne die Overstrand Plaaslike Munisipaliteit en die Overberg Distriksmunisipaliteit van die Wes-Kaap. Dit lê tussen die R43 en die kalksteenkranse van Walkerbaai, ongeveer vyf kilometer vanaf sentraal-Gansbaai en sowat 40 kilometer per pad vanaf Hermanus. Nabygeleë gemeenskappe sluit Perlemoenbaai, Stanford’s Bay, Gansbaai, Kleinbaai en Franskraal in. Die landskap word gekenmerk deur rotskranse, seegrotte, beskutte inhamme, kalksteenfynbos en uitgestrekte uitsigte oor Walkerbaai na die berge naby Hermanus.
Die presiese datum waarop De Kelders as ’n woonnedersetting ontstaan het, kon nie betroubaar bevestig word nie. Die naam beteken “die kelders” en verwys na die talle groot grotholtes en ondergrondse kamers wat in die poreuse kalksteen langs die kus gevorm is. Hierdie grotte het oor lang tydperke deur grondwatererosie, veranderende seevlakke en golfwerking ontwikkel. Woonontwikkeling het later langs die kranse tussen Stanford’s Bay en die De Kelders-ingang van Walkerbaai Natuurreservaat uitgebrei.
De Kelders beskik oor ’n buitengewoon belangrike argeologiese erfenis. Klipgatgrot bevat bewyse van bewoning deur mense uit die Middel-Steentydperk tienduisende jare gelede, asook latere gebruik deur Khoe-veeboergemeenskappe. Argeologiese ondersoeke het klipwerktuie, skulpreste, dierebene, erdewerk en menslike oorblyfsels opgelewer wat insig in veranderende kuslewenswyses bied. Die grot word vandag as ’n belangrike vroeëmens-erfenisterrein erken en vorm deel van die Wes-Kaap se Cradle of Human Culture-roete.
Die meer onlangse geskiedenis van die omgewing hou verband met visvang, boerdery en kusbewoning. Vissersfamilies het in 1811 huisies onder die melkhoutbome by die nabygeleë Stanford’s Bay opgerig en so gehelp om die visserykultuur te vestig waaruit Gansbaai later ontwikkel het. Die grotte, varswaterbronne en beskutte kuslyn het die groter omgewing gedurende verskillende tydperke geskik vir bewoning gemaak. Sommige grotte bly weens bewaring en veiligheid ontoeganklik of gesluit, en besoekers behoort nooit ongemerkte openings of beperkte argeologiese gebiede binne te gaan nie.
Walkerbaai Natuurreservaat strek oor meer as 17 kilometer langs die kus vanaf die Kleinriviermonding tot by De Kelders. Klipgatgrot kan vanaf die reservaat se De Kelders-hek bereik word deur ’n houtloopgang te volg en daarna ’n kort gedeelte oor ongelyke rotse af te lê. Besoekers kan ook kuswandelings, piekniek, hengel met die nodige permit, voëlkyk, fynbosfotografie en uitsigte oor Walkerbaai geniet. Seetoestande, getye en gladde kalksteenoppervlakke vereis versigtigheid, en huidige hektye, bewaringsfooie en toegangsvoorwaardes moet by CapeNature bevestig word.
De Kelders is bekend vir walviskyk vanaf die land, veral wanneer suidelike noorkappers Walkerbaai besoek om te paar, geboorte te gee en hul kleintjies te voed. Walvisse kan soms gedurende die hoofseisoen, gewoonlik tussen Junie en November, vanaf die kranspaadjies, verblyfdekke en kusuitkykpunte gesien word. Ander seebesienswaardighede in Groter Gansbaai sluit verantwoordelike walviskyk per boot, seelewe-uitstappies, die Dyer-eiland-ekosisteem, Danger Point en kusstaproetes in. Wildbesigtigings kan nooit gewaarborg word nie, en seeaktiwiteite bly van weer- en seetoestande afhanklik.
Geverifieerde verblyf binne De Kelders sluit De Kelders Guest House, ’n gastehuis aan die seefront met uitsigte oor Walkerbaai, en Benguela in, wat gasteverblyf en see-uitsigte vanaf Eilandstraat bied. Verdere gastehuise, villas en selfsorgvakansiehuise is regdeur die dorp beskikbaar, maar hul huidige bedryf en geriewe moet direk bevestig word voordat ’n bespreking gemaak word. Benguela bied ook ’n restaurant-ervaring volgens reëling. ’n Groter verskeidenheid supermarkte, koffiewinkels, seekosrestaurante en wegneemete-ondernemings is slegs ’n kort rit verder in sentraal-Gansbaai beskikbaar.
De Kelders kan met besoeke aan Gansbaaihawe, Kleinbaai, die Dyer-eiland-seegebied, Danger Point-vuurtoring, Stanford, Hermanus, Pearly Beach, die Agulhasvlakte en Grootbos Natuurreservaat gekombineer word. Die kus het ’n matige seeklimaat, met warm somers, koeler en natter wintertydperke en vinnig veranderende wind- en wolktoestande dwarsdeur die jaar. Besoekers behoort son- en windbeskerming saam te neem, weg te bly van kransrande, argeologiese afsettings en fynbos te respekteer, reservaatreëls na te kom en slegs erkende kuspaadjies te gebruik.